Ngành Dược phẩm
Trong ngành dược phẩm, nguồn phát sinh chủ yếu đến từ các công đoạn cân, trộn, nghiền, dập viên và đóng gói. Thành phần ô nhiễm chính là bụi mịn và siêu mịn từ dược chất, có kích thước rất nhỏ và dễ phát tán trong không khí, gây nguy cơ nhiễm chéo giữa các lô sản xuất. Ngoài ra, một số công đoạn có thể phát sinh hơi dung môi hữu cơ.
Về giải pháp xử lý, nguyên tắc bắt buộc là hút tại nguồn kết hợp lọc tinh. Hệ thống thường sử dụng công nghệ lọc Cartridge để đảm bảo hiệu suất cao đối với bụi siêu mịn, đồng thời phù hợp với môi trường phòng sạch. Khi có phát sinh hơi dung môi, cần bổ sung thêm tháp hấp phụ than hoạt tính để xử lý VOCs trước khi thải ra môi trường, đảm bảo đáp ứng QCVN 19:2024.
Trong trường hợp có cả bụi và khí, cấu hình hệ thống sẽ theo thứ tự: thu gom tại nguồn → lọc bụi tinh (Cartridge) → xử lý khí (than hoạt tính) nhằm tránh làm bẩn vật liệu hấp phụ và đảm bảo hiệu quả tổng thể.
Ngành Thực phẩm
Ngành thực phẩm phát sinh bụi chủ yếu từ các công đoạn nghiền, trộn, sàng và đóng gói nguyên liệu dạng bột như bột mì, sữa, gia vị. Bụi có tính chất nhẹ, dễ phát tán và có khả năng bám dính cao. Một số dây chuyền còn phát sinh mùi và hơi hương liệu.
Giải pháp xử lý thường là hệ thống hút bụi túi vải đối với khu vực có lưu lượng lớn, hoặc Cartridge đối với khu vực yêu cầu độ sạch cao. Hệ thống phải đảm bảo thu gom tại nguồn để tránh bụi phát tán trong không gian sản xuất.
Khi có phát sinh mùi hoặc VOCs, hệ thống cần được bổ sung công đoạn hấp phụ bằng than hoạt tính. Trình tự xử lý tiêu chuẩn là: lọc bụi → xử lý mùi/khí, nhằm đảm bảo hiệu quả và tuổi thọ thiết bị. Khí thải sau xử lý cần đáp ứng QCVN 19:2024 nếu có thành phần khí đi kèm.
Ngành Hóa chất
Ngành hóa chất có đặc thù khác biệt, do nguồn phát sinh chủ yếu là khí thải từ các phản ứng hóa học, bao gồm hơi dung môi, khí axit, khí vô cơ và một phần bụi hóa chất.
Trong trường hợp chỉ có khí, công nghệ xử lý chủ đạo là tháp hấp thụ (scrubber) để trung hòa khí axit hoặc hệ thống hấp phụ than hoạt tính để xử lý VOCs. Việc lựa chọn dung dịch hấp thụ và vật liệu phụ thuộc vào bản chất từng loại khí.
Khi hệ thống có phát sinh cả bụi và khí, bắt buộc phải tách bụi trước bằng Cyclone hoặc lọc túi vải, sau đó mới xử lý khí bằng scrubber hoặc than hoạt tính. Trình tự này giúp tránh làm tắc nghẽn hoặc giảm hiệu quả của thiết bị xử lý khí.
Toàn bộ hệ thống phải được thiết kế đảm bảo đáp ứng QCVN 19:2024, do đặc thù ngành hóa chất liên quan trực tiếp đến khí thải độc hại.
Phòng thí nghiệm – Tủ phản ứng
Trong phòng thí nghiệm và các hệ thống tủ phản ứng, nguồn phát sinh chủ yếu là khí và hơi hóa chất từ các phản ứng hoặc thao tác thí nghiệm, với lưu lượng nhỏ nhưng nồng độ có thể cao và biến động.
Giải pháp xử lý tập trung vào thu gom kín thông qua tủ hút và hệ thống đường ống chuyên dụng. Tùy theo loại khí phát sinh, có thể sử dụng tháp hấp thụ để xử lý khí vô cơ hoặc than hoạt tính để xử lý VOCs. Trong một số trường hợp đặc biệt, hai công nghệ này được kết hợp để đảm bảo hiệu quả.
Do đặc thù vận hành gián đoạn và đa dạng hóa chất, hệ thống cần được thiết kế linh hoạt, dễ kiểm soát và đảm bảo an toàn. Khí thải đầu ra phải đáp ứng QCVN 19:2024 trước khi thải ra môi trường.
